Pou Ayisyen, 14 dawout se yon dat ki genyen gwo enpòtans istorik, paske li make Seremoni Bwa Kayiman nan ane 1791. 14 dawout tounen yon senbòl rezistans ak fyète pou pèp Ayisyen.

Nan lannwit 14 pou rive 15 dawout 1791, nan zòn Bwa Kayiman nan nò peyi a, esklav ki t ap soufri anba esklavaj rasanble anba direksyon Dutty Boukman ak Cécile Fatiman pou fè yon seremoni vodou. Nan seremoni sa a, yo fè yon sèman pou leve kanpe kont esklavaj, epi sa te tounen kòmansman premye soulèvman jeneral ki pral mennen nan Revolisyon Ayisyèn.

An rezime, 14 dawout 1791, Seremoni Bwa Kayiman, li make pwen depa lit ki pral mennen Ayiti vin premye repiblik nwa endepandan nan mond lan, 1e janvye 1804.

Nou pa ka pale de 14 out ak lit kont esklavaj san nou pa sonje François Makandal

Makandal te viv anvan evènman 14 dawout 1791, men eritaj li te prepare tè a pou revolisyon an. Se te yon esklav ki te sòti nan Lafrik, yo di li te swa Kongo swa nan zòn Gine. Li te yon houngan (prèt vodou) ak yon lidè militè ki te itilize estrateji sekrè pou fè rezistans.

Nan ane 1750 yo, Makandal te dirije yon rezo esklav k ap goumen nan nò koloni Sendomeng. Li te vin tounen yon lejand paske li t ap itilize pwazon pou elimine mèt kolonyal ak bèt yo, ak objektif pou kraze sistèm esklavaj la. Yo te arete l epi egzekite l an 1758, men anvan li mouri, li ta di: << Mwen tounen ankò, nou pral chase yo nan tè sa a. >>

Pou anpil Ayisyen, pawòl sa yo tounen yon pwofesi ki reyalize pandan Revolisyon Ayisyèn te kòmanse nan 1791, espesyalman ak Seremoni Bwa Kayiman.

Nan yon sans, nou ka di: Makandal te limen flanm rezist

By Centre à la UNE

Centre à la UNE se yon miltimedya sou entènèt ki te fonde 9 jiyè 2020. Li espesyalize nan bay nouvèl nan lang kreyòl, yon angajman ki reflete vizyon fondatè yo pou fè enfòmasyon pi aksesib pou kominote kreyòlofòn yo. Medya a genyen yon misyon pou enfòme, sansibilize, epi angaje moun sou sijè enpòtan nan sosyete a. Miltimedya sa a prezante atik, analiz, ak editoryal sou diferan domèn tankou dwa moun, politik, ak sosyete. Chak jou, editoryal li yo adrese pwoblèm enpòtan, souvan ak referans ak sitasyon otè ki enspire refleksyon pwofon sou kondisyon jèn Ayisyen yo ak sitiyasyon sosyo-politik Ayiti. Kòm yon medya angaje, li gen yon apwòch edikatif epi li chache ankouraje konsyans ak refleksyon nan mitan lektè li yo. Jounal sa a se tou yon espas pou kreyativite kote li prevwa pou ajoute caricatures k ap ilistre nouvèl oswa evennman k ap pase yo. Centre à la UNE se yon referans pou moun ki vle rete enfòme nan lang yo pi byen konprann. Nouvèl nou yo kredib e verifye ak yon rezo jèn jounalis profesyonèl e konpetan. Ou ka kontakte nou nan: journalcentrealaune@gmail.com e +549 351 262 7841