Sekirite ak òganizasyon eleksyon kredib rete de (2) pi gwo ijans Ayiti dwe atake, dapre Sekretè Jeneral Òganizasyon Eta Ameriken yo (OEA), Albert R. Ramdin, ki te prezante jedi 3 septanm lan bay Konsèy pèmanan òganizasyon an rapò sou misyon wo nivo li te mennen ann Ayiti nan mwa out la.
Nan prezantasyon li a, Ramdin ensiste sou nesesite pou efò yo akselere sou de aks sa yo, paske sekirite ak eleksyon yo, selon li, relye youn ak lòt. Li estime amelyorasyon kondisyon sekirite yo enpòtan pou kreye anviwònman ki nesesè pou yon pwosesis elektoral kredib epi pou retabli enstitisyon demokratik peyi a.
OEA mande plis sipò pou fòs k ap konbat gang yo
Sou kesyon sekirite a, Sekretè Jeneral OEA a mete aksan sou nesesite pou bay Fòs Represyon Gang yo (FRG/GSF) resous li bezwen pou kapab bay rezilta. Li site pèsonèl, finansman, sipò lojistik ak kapasite operasyonèl pami eleman ki dwe ranfòse.
Ramdin mande tou pou efò yo kontinye pou ranfòse Polis Nasyonal d Ayiti (PNH) ansanm ak sistèm jistis penal la. Pou OEA a, batay kont gang yo pa ka limite sèlman ak operasyon sekirite; li dwe mache ansanm ak yon sistèm jistis ki kapab trete dosye kriminèl yo epi ranfòse otorite Leta a.
Eleksyon 13 desanm nan mande plis vitès
Sou plan elektoral la, Albert Ramdin rekonèt gen kèk pwogrè ki fèt bò kote Konsèy Elektoral Pwovizwa (CEP) ak Biwo Nasyonal Idantifikasyon (ONI). Men, li estime preparasyon pou eleksyon prezidansyèl ak lejislatif ki pwograme pou 13 desanm 2026 dwe avanse pi rapid.
OEA konfime li resevwa envitasyon pou deplwaye yon Misyon Obsèvasyon Elektoral ann Ayiti e li deja kòmanse preparasyon pou misyon sa a.
Kontwòl wout estratejik yo rete yon defi
Pandan misyon li ann Ayiti a, Ramdin te deja mete aksan sou nesesite pou amelyore aksè nan kèk zòn estratejik, tankou wout ki mennen nan ayewopò entènasyonal la, aksè ak ayewopò ak pò maritim yo, ansanm ak wout ki konekte kapital la ak Sid peyi a. Dapre rapò AP, kontwòl gang yo genyen sou plizyè wout prensipal kontinye reprezante yon gwo obstak pou sikilasyon moun ak machandiz.
OEA vle koperasyon entènasyonal la bay rezilta konkrè
Albert Ramdin souliye Ayiti rive nan yon moman kritik e li mande aktè ayisyen yo ansanm ak kominote entènasyonal la respekte angajman yo pran yo. Objektif la, dapre li, se fè koperasyon entènasyonal la tradui nan amelyorasyon konkrè nan lavi popilasyon an.
Misyon OEA a te touche lòt domèn tou, tankou sante ak devlopman dirab, sa ki montre òganizasyon an vle wè kesyon sekirite ak eleksyon mache ansanm ak efò pou amelyore kondisyon lavi popilasyon an.
An rezime, mesaj Albert Ramdin nan klè: Ayiti pa gen anpil tan devan li. Sekirite dwe amelyore, preparasyon elektoral yo dwe akselere, epi angajman nasyonal ak entènasyonal yo dwe pase soti nan deklarasyon pou rive nan aksyon konkrè.