Yon ane aprè gwoup ame “Viv Ansanm” te anvayi vil Mibalè, konsta a klè : sitiyasyon sekirite an Ayiti rete grav anpil, epi mezi ki te anonse pou amelyore li yo pa rive bay rezilta ki bay espwa.
Depi kèk mwa, pwopagasyon gwoup ame yo kontinye ap ogmante, pwofite feblès otorite piblik yo. Espas ki te konn vivan ak moun tounen zòn laperèz, pandan anpil fanmi oblije kite kay yo pou chèche refij lòt kote. Mibalè, ki te konn reprezante yon pwen ekilib nan Plato Santral, jodi a vin prèske dezè, anba men bandi, ak anpil nan pitit li yo ki pran wout egzòd ak espwa pou yon jou retounen.
Obsèvatè yo fè remake trajedi sa a pa rive pa aza. Okontrè, li se rezilta yon seri neglijans ak mank vizyon ki dire lontan. Yo soulve feblès Leta a, enkapasite dirijan lokal yo, ansanm ak silans plizyè sektè entelektyèl kòm eleman kle ki kontribye nan degradasyon sitiyasyon an.
Daprè analiz yo, lè Leta pa jwe wòl li, se vyolans ki pran plas li.
Plizyè kritik lonje dwèt sou fason otorite lokal yo jere komin nan. Yo denonse absans politik prevansyon sou sekirite, mank planifikasyon teritwa, ak move jesyon sèvis piblik yo. Olye de sa, yo di gen tandans pou favorize enterè pèsonèl, alyans politik tanporè ak pratik ki pa mete enterè popilasyon an an premye.
“Dirije pa vle di sèlman okipe yon pòs, men pran responsablite ki mache ak li,” se sa yon analis fè konnen, pandan li ensiste sou nesesite pou gen plis konpetans, disiplin ak vizyon nan jesyon lokal la.
Nan lide pou prepare lavni, plizyè vwa ap mande pou rekonstriksyon Mibalè pa ret nan men menm moun ki te patisipe, dirèkteman oswa endirèkteman, nan echèk ki mennen nan kriz aktyèl la. Yo kwè yon refondasyon reyèl mande yon chanjman radikal nan fason yo chwazi ak evalye lidè yo, mete aksan sou merit, konpetans ak responsabilite.
Nan menm sans lan, wòl entelektyèl ak pwofesè yo parèt esansyèl. Daprè obsèvatè yo, sistèm edikatif la dwe ede fòme sitwayen ki gen lespri kritik, ki kapab konprann mekanis pouvwa yo ak patisipe aktivman nan lavi demokratik la. Paske, jan yo fè konnen, demokrasi pa limite ak vote, li mande vijilans ak angajman chak sitwayen.
Pou anpil moun, dat 31 mas la pa dwe sèlman yon moman pou sonje trajedi a, men yon okazyon pou reflechi sou responsablite kolektif ak trase nouvo direksyon. Yo estime ke silans ak inaksyon tou gen pati pa yo nan kriz la.
Malgre tout difikilte yo, espwa rete prezan. Plizyè aktè kwè Mibalè kapab leve ankò, men sou kondisyon pou gen amelyorasyon nan sekirite, redresman enstitisyon yo, ak aparisyon lidè ki konpetan ak angaje.
Daprè yo, yon sosyete solid repoze sou twa poto : pwoteksyon lavi moun, respè lwa yo, ak egzistans otorite ki kapab fè yo aplike. San sa, okenn rekonstriksyon dirab pa posib.
Alafen, kesyon an depase senp retou popilasyon an. Li poze nesesite pou rebati vil la sou nouvo baz : plis jistis, plis sekirite, ak pi bon òganizasyon. Yon vil kote otorite rann kont, kote enstitisyon yo fonksyone, epi kote popilasyon an gen konfyans nan avni li.
Espwa egziste, men jan plizyè analis raple li : espwa dwe òganize pou li tounen aksyon konkrè. Se defi sa a ki devan Mibalè jodi a.
Pou Kolektif anseyan debou
Mackendy Moïse
Israël Lahomie
Josir Garçon
Bathalier Bladimy
Gefrard Beauget
Joseph Samuel Guillaume