PÒTRÈ À LA UNE
Lendi 24 Dawout 2026| 00570
Nan politik ayisyen an, gen kèk pèsonalite ki toujou nan sant deba piblik la. Moïse Jean-Charles se youn ladan yo. Pandan plis pase ven ane, non li toujou retounen nan gwo kestyon politik peyi a, swa kòm opozan, kòm lidè mouvman popilè, oswa kòm kandida pou pi gwo pòs nan Leta. Men, malgre popilarite li ak kapasite li pou mobilize foul moun, karyè politik li kontinye soulve anpil kestyon sou koyerans pozisyon li yo, estrateji li yo ak relasyon li ak pouvwa a.
Anpil Ayisyen dekouvri Moïse Jean-Charles sou plan nasyonal sitou apre eleksyon 2010 ak rive Michel Joseph Martelly sou pouvwa a. Nan moman sa a, li te parèt kòm youn nan opozan ki pi fèm kont administrasyon Martelly a. Diskou li yo te chita sou batay kont koripsyon, defans klas popilè yo ak kritik kont fason pouvwa a t ap dirije peyi a. Pozisyon sa yo te fè anpil sitwayen wè nan li yon politisyen ki pa pè leve kanpe devan otorite yo.
Sepandan, dèyè imaj opozan sa a, anpil kestyon toujou poze sou karyè li. Anpil obsèvatè estime gen yon diferans ant diskou li ak pratik politik li. Yo souvan kritike sa yo konsidere kòm kontradiksyon nan pozisyon li yo. Pou kritik li yo, gen moman kote aksyon li yo pa toujou mache ak pawòl li yo, sa ki fè dout parèt sou koyerans angajman politik li.
Anvan li te vin yon figi nasyonal, Moïse Jean-Charles te kòmanse karyè li kòm majistra Milot, nan depatman Nò. Apre sa, li te eli senatè Repiblik la, kote li te vin youn nan palmantè ki te plis atire atansyon medya yo. Pandan epòk Prezidan René Garcia Préval, li te fè pati majorite politik la e li te konsidere kòm youn nan moun ki te gen enfliyans nan mouvman politik ki te sipòte pouvwa a. Se youn nan aspè karyè li ki toujou alimante deba sou evolisyon pozisyon politik li.
Moïse Jean-Charles reklame tou yon wòl enpòtan nan inisyativ ki te mennen nan aplikasyon akò PetroCaribe ant Ayiti ak Venezyela. Li toujou prezante tèt li kòm youn nan moun ki te defann koperasyon sa a, ki te pèmèt Ayiti benefisye resous finansye pou devlopman. Men kestyon sou fason lajan PetroCaribe yo te jere vin tounen youn nan pi gwo eskandal politik nan listwa resan peyi a, epi deba sou dosye sa a kontinye jouk jounen jodi a.
Depi plizyè ane, Moïse Jean-Charles rete youn nan lidè ki pi prezan nan manifestasyon ak mobilizasyon popilè yo. Li souvan pran tèt mouvman kont gouvènman ki sou pouvwa a. Men anpil moun remake gen peryòd kote li vin trè silansye, pandan lòt fwa li retounen ak anpil fòs sou sèn politik la. Konpòtman sa a fè kèk obsèvatè poze kestyon sou estrateji politik li ak sou relasyon li genyen ak diferan sant desizyon yo.
Yon lòt eleman ki souvan fè diskisyon se enfliyans politik yo di li genyen nan plizyè administrasyon. Pandan plizyè tranzisyon ak plizyè gouvènman, non li souvan site kòm yon aktè ki gen kapasite pou pwopoze oswa sipòte nominasyon kèk responsab. Menm lè li pa t janm okipe gwo pòs nan egzekitif la, anpil analis konsidere li kòm yon moun ki toujou chèche konsève enfliyans li nan lavi politik peyi a.
Sou plan kominikasyon politik, Moïse Jean-Charles se yon oratè ki rive fasil touche baz popilè a. Langaj li senp, dirèk epi aksesib pou anpil sitwayen. Men, gen lòt moun ki kritike fason li eksprime kèk lide, sitou lè yo konpare diskou li ak sa lòt responsab politik oswa akademisyen konn devlope. Kritik sa yo pa diminye enpak li sou sèn politik la, men yo kontinye alimante deba sou pwofil lidèchip li.
Pou sipòtè li yo, Moïse Jean-Charles rete yon senbòl rezistans kont sistèm tradisyonèl la, yon politisyen ki toujou pare pou pran lari ansanm ak pèp la. Pou kritik li yo, li se yon aktè politik ki souvan chanje estrateji selon kontèks la, san li pa toujou bay ase eksplikasyon sou kèk desizyon oswa alyans politik li yo.
Yon bagay pa janm chanje. Depi plis pase de deseni, Moïse Jean-Charles kontinye make lavi politik ayisyen an. Kit yo dakò avè l, kit yo pa dakò avè l, li rete youn nan figi ki pi enfliyan ak pi diskite nan politik peyi a. Se rezon sa a ki fè Jounal Centre à la Une chwazi prezante l nan ribrik « Pòtrè À La Une », pou pèmèt lektè yo pi byen konprann pakou, enfliyans ak kestyon ki kontinye antoure youn nan pèsonalite politik ki pi enpòtan nan jenerasyon pa li.
Ekri pa : Valérie JEAN PHILIPPE, anba sipèvizyon direksyon Centre à la UNE