Madi 11 Dawout 2026 | N°00566
Ekri pa : Mondy METHELUS
Nan yon mond kote migrasyon ap chanje figi plizyè sosyete epi kote anpil timoun grandi lwen peyi zansèt yo, kestyon prezèvasyon memwa ak idantite kiltirèl vin tounen yon gwo defi. Pou dyaspora ayisyèn nan, sitou ann Frans, kestyon an depase nostalji pou peyi a. Li konsène fason pou transmèt istwa, valè, tradisyon ak richès kiltirèl Ayiti bay jenerasyon ki fèt oswa ki grandi lòt bò dlo. Se nan vizyon sa a Kolektif A3 ap devlope yon travay ki depase limit yon senp òganizasyon atistik. Depi twa lane, kolektif la ap sèvi ak penti, eskilti, ekspozisyon, atelye ak lòt fòm ekspresyon atistik pou konstwi yon espas refleksyon kote memwa kolektif pèp ayisyen an kontinye viv pandan l ap prepare yon nouvo jenerasyon pou pi byen konprann orijin li ak idantite li.
Ki tabli ann Île-de-France, espesyalman nan Saint-Denis, Kolektif A3 rasanble plizyè atis, animatè kiltirèl ak aktè sosyal ki pataje menm vizyon an. Pami yo genyen Gerry Sterling, diplome École Nationale des Arts (ENARTS), Adler Pierre, ki fòme nan Centre d’Art Haïtien, ansanm ak lòt atis ki soti nan divès disiplin. Ansanm, yo pa sèlman kreye zèv atistik, men yo konstwi yon veritab laboratwa refleksyon kote atizay vin tounen yon zouti pou rakonte listwa Ayiti, fè reviv memwa kolektif la epi louvri yon dyalòg ant jenerasyon ki te kite peyi a ak sila yo ki pa janm viv ladan li. Pou yo, atizay pa fèt sèlman pou dekore yon galri oswa atire admirasyon piblik la. Li se yon langaj inivèsèl ki pèmèt yon pèp pale de soufrans li, viktwa li, rezistans li ak espwa li.
Youn nan pi gwo objektif Kolektif A3 se sèvi ak kreyasyon atistik pou mete limyè sou gwo chapit listwa Ayiti yo. Se poutèt sa kestyon esklavaj, kolonizasyon, migrasyon, rezistans ak Revolisyon Ayisyèn nan okipe yon plas enpòtan nan travay yo. Ane sa a, kolektif la te patisipe nan yon ekspozisyon ki te fèt nan Inivèsite Paris 8, kote yo te rann omaj ak Toussaint Louverture, youn nan pi gwo figi batay pou libète nan listwa limanite. Aktivite sa a pa t sèlman yon ekspozisyon penti. Li te tounen yon espas kote vizitè yo te kapab dekouvri yon lòt fasèt listwa Ayiti, reflechi sou enpòtans eritaj revolisyon an epi konprann plas li nan listwa mondyal la.
Travay Kolektif A3 pa limite ak ekspozisyon. Li chita tou sou fòmasyon ak transmisyon. Se nan lespri sa a kolektif la te òganize twazyèm edisyon Atelye Atistik Eksperimantal li pandan ete 2026 la nan lokal Le Kalebebeat. Aktivite sa a te reyini 37 patisipan, ladan yo 21 timoun. Pandan plizyè jou, timoun ak granmoun yo te aprann diferan teknik atistik, devlope kreyativite yo epi pataje eksperyans yo nan yon anviwònman ki ankouraje dyalòg, solidarite ak respè pou divèsite kiltirèl. Nan fen atelye a, chak patisipan te resevwa yon sètifika. Men, dapre òganizatè yo, pi gwo rezilta a se pa dokiman sa a, men konsyans ki kòmanse grandi lakay timoun yo sou kilès yo ye ak sou eritaj istorik ak kiltirèl yo pote.
Pou Kolektif A3, transmisyon se mo kle ki rezime tout misyon li. Nan yon kontèks kote anpil jèn ayisyen ann Ewòp ap grandi ant de kilti, kolektif la vle montre li posib pou yon moun entegre nan sosyete kote l ap viv la san li pa pèdi rasin li. Se poutèt sa yo mete timoun yo ak jèn yo nan sant tout aktivite yo. Chak atelye, chak ekspozisyon ak chak rankont vin tounen yon okazyon pou bati yon pon ant jenerasyon ki te viv Ayiti dirèkteman ak jenerasyon ki sèlman konnen li atravè istwa paran yo oswa granparan yo. Atizay la vin sèvi kòm yon langaj ki depase mo, ki pèmèt emosyon, memwa ak idantite sikile san baryè.
Nan yon epòk kote mond lan ap fè fas ak globalizasyon ak melanj kilti yo, Kolektif A3 chwazi reponn ak kreyativite olye ak retrè. Li montre kilti pa yon eritaj ki dwe rete fèmen nan mize oswa liv istwa. Li se yon reyalite vivan ki dwe kontinye adapte, kreye ak transmèt. Se poutèt sa travay kolektif sa a depase kominote ayisyèn nan sèlman. Li vin tounen yon espas rankont ant pèp, ant memwa ak ant diferan eksperyans imen.
Soti nan Saint-Denis rive nan lòt espas kiltirèl ann Île-de-France, Kolektif A3 kontinye konstwi yon chemen kote atizay, edikasyon ak memwa mache ansanm. Nan chak twal yo pentire, nan chak atelye yo anime ak nan chak timoun yo fòme, yo voye menm mesaj la. Yon pèp ki pran swen memwa li, ki valorize kilti li epi ki transmèt eritaj li bay jenerasyon k ap vini yo, se yon pèp ki kontinye ekri pwòp listwa li avèk diyite, kreyativite ak espwa.
