Dimanch 16 Dawout 2026| N°00568
Wout Swa a ak machandiz k ap sikile sou li: Yon analiz sou youn nan pi gwo rezo komès mondyal yo
Ekri pa: Kerna Merzier, lisansye nan relasyon entènasyonal e pasyone sou sijè Mwayen Oryan e mod Arab
Depi plizyè syèk, Wout Swa a (Route de la Soie) se youn nan pi gwo senbòl echanj komèsyal ak kiltirèl ant sivilizasyon yo. Li pa t sèlman yon chemen ki te konekte Lachin ak Ewòp, men li te yon espas kote lide, relijyon, teknoloji ak machandiz te sikile pandan plizyè syèk. Jodi a, atravè pwojè Nouvo Wout Swa a (Belt and Road Initiative) ki te lanse pa Lachin an 2013, enpòtans rezo sa a vin pran yon lòt dimansyon. Li pa sèlman sèvi pou transpòte machandiz, men li vin tounen yon zouti ekonomik, diplomatik ak jeyopolitik ki enfliyanse relasyon entènasyonal yo.
Youn nan kestyon ki souvan poze se ki kalite machandiz ki pase sou Wout Swa a. Repons lan montre enpòtans estratejik rezo sa a pou ekonomi mondyal la. Premyeman, li sèvi pou transpòte yon gwo kantite pwodui teknolojik ak elektwonik. Telefòn mobil, òdinatè, ekipman telekominikasyon, batri elektrik ak lòt aparèy modèn sòti sitou nan faktori Chinwa yo pou rive sou mache Ewopeyen, Azyatik ak Afriken yo. Avansman teknolojik Lachin fè peyi a tounen youn nan pi gwo sant pwodiksyon elektwonik sou plan entènasyonal, e Wout Swa a vin fasilite distribisyon pwodwi sa yo.
Yon lòt kategori machandiz ki gen anpil enpòtans se machin ak ekipman endistriyèl. Chak ane, plizyè milye machin, pyès mekanik, ekipman konstriksyon ak materyèl pou faktori travèse koridò ekonomik sa a. Se yon eleman kle nan devlopman endistriyèl anpil peyi ki patisipe nan inisyativ la. Mwayen transpò modèn yo, espesyalman tren machandiz ki konekte Lachin ak Ewòp, diminye tan livrezon an konpare ak transpò maritim, sa ki rann komès la pi efikas.
Tekstil ak rad rete youn nan machandiz istorik ki kontinye domine Wout Swa a. Se pa san rezon yo rele li « Wout Swa a ». Nan tan lontan, swa te pi gwo richès Lachin te ekspòte. Jodi a, menm si swa pa okipe menm plas la ankò, rad, twal, soulye ak divès kalite pwodwi tekstil kontinye reprezante yon pati enpòtan nan echanj komèsyal ant Azi ak rès mond lan. Endistri sa a bay travay pou plizyè milyon moun epi li kontinye ranfòse pozisyon Lachin kòm youn nan pi gwo ekspòtatè mondyal.
Wout Swa a sèvi tou pou transpòte pwodui agrikòl ak alimantè. Sereyal, diri, te, fwi sèk, epis, lwil, vyann ak lòt pwodwi alimantè sikile atravè diferan koridò komèsyal yo. Nan lòt sans, Wout Swa a pa sèlman pèmèt Lachin ekspòte pwodwi li yo, men li pèmèt li tou enpòte matyè premyè ak pwodui agrikòl ki soti nan Azi Santral, Larisi, Mwayen Oryan ak lòt rejyon.
Yon lòt sektè estratejik se enèji ak matyè premyè. Petwòl, gaz natirèl, chabon, kwiv, fè, ityòm ak lòt mineral enpòtan pase atravè diferan koridò Wout Swa a. Nan yon epòk kote tranzisyon enèjetik ak revolisyon dijital mande anpil resous natirèl, kontwòl aksè ak transpò matyè premyè sa yo vin tounen yon kestyon sekirite ekonomik pou anpil gwo pouvwa. Se poutèt sa anpil analis konsidere Wout Swa a kòm youn nan pi gwo enstriman enfliyans ekonomik Lachin sou plan entènasyonal.
Sepandan, Wout Swa a depase kestyon komès sèlman. Li se yon pwojè ki pote yon dimansyon diplomatik ak jeyopolitik enpòtan. Lè Lachin envesti nan pò, ray tren, gran wout ak lòt enfrastrikti nan plizyè dizèn peyi, li ranfòse relasyon ekonomik li ak patnè li yo, men li ogmante tou enfliyans politik li. Sitiyasyon sa a kreye yon nouvo balans pouvwa nan sistèm entènasyonal la epi li pouse lòt aktè tankou Etazini, Inyon Ewopeyen, Japon ak peyi Zend devlope pwòp estrateji yo pou reponn ak ekspansyon sa a.
Pou peyi ki patisipe nan inisyativ la, Wout Swa a kapab reprezante yon opòtinite pou amelyore enfrastrikti yo, atire envestisman ak ogmante komès yo. Men li soulve tou kestyon sou nivo dèt kèk peyi, sou depandans ekonomik ak sou kestyon souverènte. Se poutèt sa deba sou Wout Swa a pa limite ak ekonomi; li antre tou nan refleksyon sou avni relasyon entènasyonal ak nouvo òganizasyon pouvwa mondyal la.
Finalman, Wout Swa a rete youn nan pi gwo pwojè estratejik XXIe syèk la. Machandiz ki sikile sou li montre kijan ekonomi mondyal la vin de pli zan pli konekte. Konprann fonksyònman rezo sa a se konprann youn nan mekanis ki ap fòme nouvo lòd ekonomik ak jeyopolitik mondyal la. Nan yon mond kote konpetisyon ant gwo pouvwa yo ap vin pi entans, Wout Swa a ap kontinye jwe yon wòl santral nan komès, diplomasi ak devlopman entènasyonal.
Sadrax ULYSSE, Centre à la UNE!