Plis pase yon ane apre kòmansman yon kontra sekirite 52 milyon dola ameriken ant Leta ayisyen ak Windward Wyoming LLC, yon konpayi ki asosye ak biznismann ameriken Erik Prince, nouvo masak Kenskòf la relanse yon kesyon ki vin pi difisil pou otorite yo evite : ki rezilta egzakteman kontra sa a te dwe bay, e ki sa popilasyon an jwenn an retou pou plizyè dizèn milyon dola ki deja debouse?
Nan lannwit 23 pou rive 24 dawout 2026 la, Kenskòf, yon komin ki te konn konsidere kòm youn nan zòn ki pi trankil nan wotè Pòtoprens, sibi yon nouvo atak gwoup ame. Dapre RNDDH, omwen 45 moun pèdi lavi yo, 23 lòt blese, plis pase 50 moun ta kidnape, epi plizyè kay boule. Pierre Espérance, direktè egzekitif RNDDH, avèti bilan an kapab pi wo toujou.
Nasyonzini, dapre Reuters ak Associated Press, bay yon bilan ki rive nan omwen 47 moun mouri ak 22 moun blese. Atak la te fòse anpil moun kite zòn nan.
Se nan kontèks sa a kesyon sou kontra Windward Wyoming LLC a vin pran yon lòt dimansyon.
Yon kontra 52 milyon dola ki te gen gwo objektif
Dapre rapò Fondasyon Je Klere (FJKL), kontra a, ki ta gen yon valè 52 milyon dola ameriken pou yon ane, te fèt pou bay Polis Nasyonal d Ayiti (PNH) sipò taktik, teknik ak sekirite nan batay kont gwoup ame yo.
Pwojè kontra FJKL te konsilte a te prevwa mete sou pye yon fòs operasyonèl konjwen, yon « task force », ki ta gen anviwon 100 moun. Fòs sa a te dwe travay ansanm ak PNH pou entèvni nan plizyè zòn estratejik peyi a.
Selon menm enfòmasyon yo, dispozitif la te dwe òganize sou twa sit prensipal : yon baz lojistik ak prezans maritim nan Nò a, yon sant kòmandman ak teren fòmasyon nan Centre la, ansanm ak yon katye jeneral ki ta gen kapasite lojistik, elikoptè ak estrikti kòmandman estratejik.
Misyon yo te ale pi lwen pase senp konsèy teknik. Dapre FJKL, kontra a te prevwa sipò pou ranfòse kapasite PNH, fòmasyon sou itilizasyon ekipman teknik, planifikasyon estratejik ak asistans nan egzekisyon operasyon yo. Itilizasyon dròn te antre tou nan dispozitif la.
Wout yo, ayewopò yo ak zòn gang yo te pami objektif yo
Dapre enfòmasyon ki soti nan rapò FJKL la, Windward te gen pou kontribye nan sekirize plizyè aks enpòtan, tankou wout Croix-des-Bouquets–Malpasse, Pòtoprens–Mirebalais ak zòn Léogâne.
Kontra a te vize tou sekirize kèk enfrastrikti estratejik, tankou zòn pò ak ayewopò, epi mennen operasyon kont gwoup ame ki t ap kontwole plizyè katye ak koridò estratejik. Pami non ki site nan rapò a genyen 400 Mawozo, Chen Mechan, Ti Lapli, Izo ak Vitelhomme.
Se la premye gwo kontradiksyon an parèt.
Plis pase yon ane apre kòmansman kontra a, peyi a toujou ap fè fas ak yon nivo vyolans ekstrèm. Wout enpòtan yo kontinye difisil pou sikile, gwoup ame yo kontinye gen gwo kapasite operasyonèl, epi popilasyon an kontinye sibi zak asasina, kidnaping ak deplasman fòse.
Atak Kenskòf la vin bay kesyon an yon fòs espesyal : si yon kontra 52 milyon dola te fèt pou ranfòse kapasite Leta nan konbat gang yo, kijan yon gwoup ame rive antre nan yon komin tankou Kenskòf, atake popilasyon an, boule kay, kidnape moun epi touye plizyè dizèn moun?
35.5 milyon dola deja debouse, dapre FJKL
Kesyon finansye a pa mwens enpòtan.
Dapre dokiman FJKL di li te konsilte nan Trésor Piblik la, plizyè peman te fèt pou Windward Wyoming LLC ant avril ak novanm 2025. Pami yo gen yon peman ki te depase 175 milyon goud nan mwa avril 2025 ak yon lòt ki te depase 1.6 milya goud an jiyè 2025.
Pou mwa novanm 2025 sèlman, dokiman yo montre de peman ki ansanm rive nan plis pase 20.8 milyon dola ameriken. FJKL estime kantite lajan ki te deja peye nan uit premye mwa kontra a te rive anviwon 35.5 milyon dola.
Sa vle di yon gwo pati nan angajman finansye a te deja egzekite pandan rezilta sou teren yo kontinye soulve gwo kestyon.
FJKL fè konnen li pa t jwenn enfòmasyon sou tout peman ki ta fèt ant desanm 2025 ak mas 2026. Se poutèt sa, òganizasyon an konsidere montan 52 milyon dola a kòm yon chif ki sanble koresponn ak angajman anyèl la, men li mande plis transparans sou tout operasyon finansye yo.
Kenskòf : yon epizòd ki mete kontra a anba mikwoskòp
Atak 23 pou rive 24 dawout la pa premye fwa Kenskòf sibi vyolans gwoup ame. Reuters rapòte komin nan te deja sibi plizyè atak depi kòmansman 2025, ak zak asasina, dife, vyòl ak kidnaping.
Men gravite dènye atak la soulve plis kestyon toujou.
Dapre RNDDH, omwen 45 moun mouri, 23 blese, plis pase 50 moun kidnape epi plizyè bilding boule.
Sa ki pi enpòtan toujou, se reyaksyon otorite yo apre atak la. Direksyon jeneral PNH la te voye responsab li yo sou teren an epi mande pou ranfòse prezans inite espesyalize yo. DCPJ resevwa enstriksyon pou mennen yon ankèt sou fason moun ame yo te rive antre nan kè Kenskòf, ansanm ak posiblite neglijans oswa konplisite.
Gouvènman an, bò kote pa li, anonse yon « ripòs fèm » epi li di operasyon yo pral entansifye pou pouswiv responsab masak la ak demantle rezo kriminèl yo.
Men pou fanmi viktim yo, deklarasyon sa yo vini apre twòp lanmò.
Ki kote Windward te ye pandan Kenskòf t ap boule?
Se youn nan kesyon ki merite yon repons piblik.
FJKL rapòte ke kèk ajan etranje ki te asosye ak dispozitif Windward la ta refize pran kèk risk operasyonèl nan Kenskòf, dapre temwayaj li te resevwa. Òganizasyon an prezante sa kòm youn nan siy ki montre limit yon modèl sekirite ki depann anpil sou kontraktè etranje.
Men akòz lefèt ke vèsyon final kontra a pa t disponib pou FJKL, li nesesè pou otorite yo pibliye dokiman ofisyèl la pou pèmèt piblik la verifye egzakteman ki responsablite Windward te genyen, ki zòn li te dwe kouvri, ki endikatè pèfòmans ki te etabli, ak ki sanksyon ki prevwa si objektif yo pa reyalize.
San enfòmasyon sa yo, li difisil pou sitwayen yo konnen si kontra a dwe jije sou kantite operasyon ki fèt, kantite èdtan vòl dròn, kantite enfòmasyon entèlijans ki pwodwi, kantite operasyon PNH sipòte, kantite wout ki debloke, oswa rezilta konkrè tankou teritwa reprann ak popilasyon pwoteje.
52 milyon dola kont 17 000 ajan : ki chwa Leta a te fè?
FJKL fè yon konparezon ki merite refleksyon : selon òganizasyon an, 52 milyon dola ameriken an ta ka sèvi pou finanse salè plis pase 17 000 polisye oswa sòlda pandan yon ane.
Kesyon an pa nesesèman vle di yon solisyon otomatik ta dwe ranplase kontraktè prive yo ak plis ajan lokal. Men li mete yon pwoblèm estratejik devan Leta a : èske pi bon fason pou konstwi sekirite dirab nan peyi a se depanse plizyè dizèn milyon dola nan kontra prive, oswa envesti nan PNH ak FAd’H, fòmasyon, ekipman, entèlijans, lojistik ak estrikti leta yo?
Se yon chwa ki mande yon deba piblik, sitou nan yon peyi kote resous Leta yo limite e kote popilasyon an ap viv yon kriz imanitè san parèy.
Transparans lan vin tounen yon kesyon sekirite nasyonal
Pi gwo pwoblèm lan se pa sèlman kantite lajan an. Se transparans.
FJKL di li pa t kapab jwenn kopi kontra final la paske yo te prezante l kòm yon dokiman trè konfidansyèl. Se gras ak pwojè kontra a ak dokiman sou peman yo ke òganizasyon an rive analize kèk aspè akò a.
Nan yon demokrasi, sitou lè se lajan piblik k ap peye yon kontra ki konsène sekirite nasyonal, kesyon sou konfidansyalite pa ta dwe anpeche mekanis kontwòl Leta ak popilasyon an egziste.
Konbyen lajan ki deja peye?
Konbyen operasyon ki fèt?
Ki rezilta yo?
Konbyen ekipman ki achte?
Ki kantite dròn ki itilize?
Konbyen wout ki te debloke?
Konbyen baz oswa katye gang yo reprann?
Ki kantite ajan Windward ki aktyèlman deplwaye?
Ki sa k ap fèt si objektif yo pa reyalize?
Èske gen mekanis pou evalye pèfòmans konpayi an?
Se kesyon sa yo otorite yo ta dwe reponn.
Masak Kenskòf la chanje nati deba a
Anvan Kenskòf, kontra Windward la te deja soulve gwo kestyon sou transparans, pri li ak efikasite li. Apre Kenskòf, kestyon an vin pi ijan : èske Leta ayisyen te jwenn valè li t ap peye pou li a?
Nan yon peyi kote omwen 47 moun ka pèdi lavi yo nan yon sèl atak, kote plis pase 1.4 milyon moun deja deplase akoz vyolans lan, epi kote eleksyon 13 desanm 2026 yo ap pwoche, kestyon sou efikasite tout estrateji sekirite yo pa ka rete yon sijè segondè. Reuters rapòte plis pase 21 000 moun mouri ann Ayiti depi 2022, pandan 3 050 lanmò te deja anrejistre nan premye mwatye 2026 la.
Kenskòf montre yon bagay ki difisil pou inyore : lajan ki depanse nan sekirite pa menm bagay ak sekirite ki jwenn.
Leta kapab depanse milyon dola, si popilasyon an toujou pa kapab dòmi anpè, pran wout san kè sote, ale lopital, ale lekòl oswa rete lakay li san pè pou lavi li, se lejitim pou sitwayen yo mande : ki rezilta nou jwenn?
Se poutèt sa kontra Windward Wyoming LLC a merite yon evalyasyon piblik, finansye ak operasyonèl endepandan.
Paske kestyon an pa sèlman : konbyen Leta peye?
Kounye a, apre masak Kenskòf la, kesyon ki pi enpòtan an se :
KI SA 52 MILYON DOLA YO TE ACHTE POU PÈP AYISYEN AN ?
Sadrax ULYSSE, Centre à la UNE